บทความสุขภาพ
ไวอากร้า Sildenafil คืออะไร? วิธีใช้และผลข้างเคียงที่ควรรู้
มิ.ย.
ไวอากร้า Sildenafil คืออะไร?
ไวอากร้า (Viagra) หรือชื่อสามัญทางยา Sildenafil Citrate เป็นยาที่ใช้รักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction – ED) หรือที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ “นกเขาไม่ขัน” ยาชนิดนี้ได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (FDA) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 และกลายเป็นหนึ่งในยาที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายมากที่สุดในโลก โดย Sildenafil ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งเอนไซม์ PDE5 (Phosphodiesterase Type 5) ซึ่งช่วยให้กล้ามเนื้อเรียบในหลอดเลือดแดงที่เลี้ยงอวัยวะเพศชายคลายตัว ทำให้เลือดไหลเวียนเข้าสู่อวัยวะเพศได้ดีขึ้น ส่งผลให้เกิดการแข็งตัวของอวัยวะเพศเมื่อมีการกระตุ้นทางเพศ
สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ ไวอากร้าไม่ได้ทำให้เกิดอารมณ์ทางเพศโดยอัตโนมัติ แต่จะช่วยให้ผู้ที่มีปัญหาหย่อนสมรรถภาพทางเพศสามารถแข็งตัวได้เมื่อมีการกระตุ้นเท่านั้น ยานี้ไม่ใช่ยาโป๊หรือยากระตุ้นอารมณ์ทางเพศ แต่เป็นยาที่ช่วยแก้ไขปัญหาทางกายภาพที่ทำให้เกิดการแข็งตัวไม่ได้
Sildenafil ยังถูกใช้ในการรักษาภาวะความดันโลหิตสูงในปอด (Pulmonary Arterial Hypertension – PAH) ภายใต้ชื่อทางการค้า Revatio ซึ่งมีขนาดยาที่แตกต่างจากการใช้รักษา ED โดยทั่วไปขนาดยาสำหรับ ED คือ 25mg, 50mg และ 100mg โดยที่ 50mg เป็นขนาดเริ่มต้นที่แนะนำ
กลไกการออกฤทธิ์ของ Sildenafil
การทำความเข้าใจกลไกการออกฤทธิ์ของไวอากร้าช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจว่ายาทำงานอย่างไรในร่างกาย กระบวนการเริ่มต้นเมื่อมีการกระตุ้นทางเพศ สมองจะส่งสัญญาณไปยังระบบประสาทเพื่อหลั่งสารไนตริกออกไซด์ (Nitric Oxide) ในอวัยวะเพศชาย สารนี้จะกระตุ้นเอนไซม์ guanylate cyclase ให้สร้าง cyclic GMP (cGMP) ซึ่งมีผลทำให้กล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดคลายตัว เลือดจึงไหลเข้าสู่อวัยวะเพศชายมากขึ้น ทำให้เกิดการแข็งตัว
ในผู้ที่มีภาวะ ED เอนไซม์ PDE5 จะทำลาย cGMP เร็วเกินไป ทำให้หลอดเลือดไม่สามารถขยายตัวได้นานพอ ไวอากร้าทำหน้าที่เป็นตัวยับยั้ง PDE5 (PDE5 inhibitor) ช่วยให้ cGMP คงอยู่ในระดับที่สูงขึ้นนานขึ้น ส่งผลให้การแข็งตัวยาวนานขึ้นและมีคุณภาพดีขึ้น
โดยทั่วไปยาจะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 30-60 นาทีหลังรับประทาน และออกฤทธิ์ได้นานประมาณ 4-6 ชั่วโมง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น อาหารที่รับประทานร่วมด้วย สภาพร่างกาย และขนาดยาที่ใช้
วิธีใช้ไวอากร้าอย่างถูกต้อง
ขนาดยาที่แนะนำ
ขนาดยาของไวอากร้ามีตั้งแต่ 25mg 50mg และ 100mg โดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำให้เริ่มต้นที่ 50mg ก่อน 1 ชั่วโมงก่อนมีกิจกรรมทางเพศ อย่างไรก็ตาม สามารถปรับขนาดยาได้ตามความเหมาะสมและความทนทานของแต่ละบุคคล
- 25mg: สำหรับผู้ที่เริ่มใช้ครั้งแรก หรือผู้ที่มีความไวต่อยา อายุมาก หรือมีโรคประจำตัวบางอย่าง
- 50mg: ขนาดมาตรฐานที่แนะนำสำหรับคนส่วนใหญ่
- 100mg: ขนาดสูงสุดที่แนะนำ ใช้เมื่อ 50mg ไม่ได้ผลตามต้องการ
ข้อควรปฏิบัติก่อนใช้
- รับประทานยาในขณะท้องว่างหรือหลังอาหารเบา ๆ เพราะอาหารที่มีไขมันสูงจะทำให้ยาออกฤทธิ์ช้าลง
- ไม่ควรรับประทานเกิน 1 ครั้งต่อวัน
- หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมาก เพราะอาจลดประสิทธิภาพของยา
- ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้หากมีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูงหรือต่ำ โรคตับ ไต
ระยะเวลาการออกฤทธิ์
ไวอากร้าจะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 30-60 นาที และสามารถคงประสิทธิภาพได้นาน 4-6 ชั่วโมง ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการมีเพศสัมพันธ์คือระหว่าง 1-4 ชั่วโมงหลังรับประทานยา อย่างไรก็ตาม หากไม่ได้รับการกระตุ้นทางเพศอย่างเพียงพอ ยาก็จะไม่ทำงาน
ผลข้างเคียงของไวอากร้า
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย (Common side effects)
- ปวดศีรษะ – เป็นผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุด เกิดจากการขยายตัวของหลอดเลือดในสมอง
- หน้าแดง (Flushing) – เกิดจากการขยายตัวของหลอดเลือดบริเวณใบหน้า
- อาการอาหารไม่ย่อย (Dyspepsia) – หรืออาการจุกเสียดแน่นท้อง
- คัดจมูก – เกิดจากการขยายตัวของหลอดเลือดในโพรงจมูก
- เวียนศีรษะ – โดยเฉพาะเมื่อเปลี่ยนท่านั่งหรือยืนเร็วเกินไป
- การมองเห็นผิดปกติ – เห็นภาพเป็นสีฟ้า (Blue tint vision) หรือเห็นภาพเบลอ
ผลข้างเคียงที่รุนแรง (ควรพบแพทย์ทันที)
- การแข็งตัวของอวัยวะเพศนานผิดปกติ (Priapism) – นานเกิน 4 ชั่วโมง ต้องไปพบแพทย์ทันที
- การได้ยินลดลงหรือสูญเสียการได้ยินกะทันหัน
- การมองเห็นลดลงหรือสูญเสียการมองเห็น (Non-arteritic anterior ischemic optic neuropathy – NAION)
- หัวใจวายหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยา nitrate
ข้อควรระวังและข้อห้ามใช้
ห้ามใช้ไวอากร้าร่วมกับยา nitrate โดยเด็ดขาด เช่น ยา Isosorbide Mononitrate, Isosorbide Dinitrate, Nitroglycerin (ยาที่ใช้รักษาโรคหัวใจและอาการเจ็บหน้าอก) เพราะการใช้ร่วมกันอาจทำให้ความดันโลหิตลดลงอย่างรุนแรง เป็นอันตรายถึงชีวิต
นอกจากนี้ ควรระวังการใช้ร่วมกับ alpha-blockers (ยาลดความดันโลหิตชนิดหนึ่ง) เพราะอาจทำให้ความดันโลหิตต่ำเกินไป ควรมีระยะห่างในการรับประทานอย่างน้อย 4 ชั่วโมง
ผู้ที่มีโรคประจำตัวดังต่อไปนี้ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้: โรคหัวใจรุนแรง, โรคตับแข็ง, โรคไตเรื้อรัง, ความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมได้, ความดันโลหิตต่ำ, จอประสาทตาเสื่อม (Retinitis Pigmentosa), และผู้ที่มีประวัติโรคหลอดเลือดสมองหรือหัวใจวายในระยะ 6 เดือนที่ผ่านมา
ข้อดีของไวอากร้า (Sildenafil)
- ออกฤทธิ์เร็ว: ภายใน 30-60 นาที เหมาะสำหรับการวางแผนล่วงหน้า
- มีประวัติการใช้ยาวนาน: ใช้มานานกว่า 25 ปี มีข้อมูลความปลอดภัยมากมาย
- ราคาไม่แพง: โดยเฉพาะยา Sildenafil ที่เป็นยาสามัญ (Generic) ซึ่งมีราคาถูกกว่าไวอากร้ายี่ห้อเดิมมาก
- มีหลายขนาด: 25mg, 50mg, 100mg ให้เลือกตามความเหมาะสม
- มีงานวิจัยรองรับมากมาย: Studies confirm effectiveness in 80% of ED patients
ข้อเสียของไวอากร้า
- ผลข้างเคียงที่ชัดเจน: ปวดศีรษะ หน้าแดง ในผู้ใช้บางราย
- ผลกระทบจากอาหาร: อาหารที่มีไขมันสูงลดประสิทธิภาพของยา
- ระยะเวลาออกฤทธิ์สั้นกว่า Tadalafil: ประมาณ 4-6 ชั่วโมง เทียบกับ 24-36 ชั่วโมงของเซียลิส
- ไม่เหมาะกับผู้ใช้ยาประจำบางชนิด: โดยเฉพาะยา nitrate และ alpha-blockers
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไวอากร้า
ไวอากร้ากับแอลกอฮอล์ใช้ร่วมกันได้ไหม?
การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเล็กน้อย (1-2 แก้ว) ไม่เป็นอันตราย แต่แอลกอฮอล์ปริมาณมากอาจลดประสิทธิภาพของยาและเพิ่มผลข้างเคียง เช่น เวียนศีรษะและความดันโลหิตต่ำ
สตรีสามารถใช้ไวอากร้าได้หรือไม่?
FDA ยังไม่อนุมัติให้ใช้ไวอากร้าในสตรี แม้ว่าจะมีการศึกษาบางชิ้นที่ทดสอบการใช้ในสตรีที่มีปัญหาความต้องการทางเพศต่ำ แต่ผลลัพธ์ยังไม่ชัดเจนเพียงพอ
ไวอากร้าทำให้ติดหรือไม่?
ไวอากร้าไม่ก่อให้เกิดการติดยา (Addiction) ทางกายภาพหรือจิตใจ แต่ผู้ใช้อาจพึ่งพายาทางจิตใจหากไม่มั่นใจในสมรรถภาพทางเพศของตนเอง
ไวอากร้าช่วยให้แข็งตัวนานขึ้นหรือไม่?
ใช่ ไวอากร้าช่วยให้การแข็งตัวคงอยู่นานขึ้นในขณะที่มีการกระตุ้นทางเพศ แต่ไม่ได้ทำให้แข็งตัวตลอดเวลาหรือทำให้แข็งตัวโดยไม่มีการกระตุ้น
สรุป
ไวอากร้า (Sildenafil Citrate) เป็นยาที่มีประสิทธิภาพสูงในการรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ โดยมีประวัติการใช้ที่ปลอดภัยยาวนานกว่า 25 ปี การเลือกขนาดยาที่เหมาะสม การใช้อย่างถูกวิธี และการระวังข้อห้ามใช้เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้การรักษาปลอดภัยและได้ผลดีที่สุด หากคุณกำลังมองหา Sildenafil คุณภาพสูง ควรเลือกซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้เท่านั้น
